จ้างอินฟลูเอนเซอร์ (Influencer) รีวิวสมุนไพร ต้องขอใบอนุญาต ฆสมพ. ด้วยหรือไม่?

จ้างอินฟลูเอนเซอร์ (Influencer) รีวิวสมุนไพร ต้องขอใบอนุญาต ฆสมพ. ด้วยหรือไม่?

กองบรรณาธิการ ThaiFDA

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎระเบียบ อย. ประสบการณ์กว่า 25 ปี ดูแลเคสสำเร็จมาแล้วกว่า 1,800 เคส
อ่านแล้วยังสับสน? กลัวเตรียมเอกสารผิด? ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญฟรี

@ThaiFDA

influencer-herbal-review-need-khosompho-license

ในยุคที่การตลาดใช้ “ความจริงใจ” นำหน้า หลายแบรนด์เลือกจ้าง อินฟลูเอนเซอร์ (Influencer) มาช่วยรีวิวผลิตภัณฑ์สมุนไพร ไม่ว่าจะเป็นยาดม ยาหม่อง หรืออาหารเสริมสมุนไพร เพื่อให้ดูเข้าถึงง่าย แต่คำถามสำคัญที่ทำให้คุณแก๊ปหรือเจ้าของแบรนด์หลายท่านต้องกังวลคือ “การรีวิวแบบนี้ ถือเป็นการโฆษณาที่ต้องขอเลข ฆสมพ. หรือไม่?”

คำตอบสั้นๆ คือ “ต้องขอ 100% ครับ” หากมีการจ้างวานหรือมีผลประโยชน์ตอบแทนกันเกิดขึ้น บทความนี้จะเจาะลึกว่ากฎหมาย อย. มองเรื่องนี้อย่างไร และทำอย่างไรให้ไม่โดนค่าปรับครับ

ทำไมรีวิวของ Influencer ถึงถูกนับเป็น “โฆษณา”?

ตามนิยามของ อย. การโฆษณาหมายถึง การกระทำไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ ให้ประชาชน เห็นหรือทราบข้อความ เพื่อประโยชน์ในทางการค้า ดังนั้นไม่ว่าอินฟลูเอนเซอร์จะรีวิวในสไตล์ “ใช้ดีบอกต่อ” (User Review) หรือ “Unboxing” หากเข้าข่ายดังต่อไปนี้ จะต้องมีใบอนุญาต ฆสมพ. ทันที:

  1. มีการจ้างวาน: ไม่ว่าจะจ่ายเป็นเงิน หรือสิ่งของตอบแทน

  2. มีการส่งสินค้าให้ฟรี (Gifted): เพื่อหวังผลให้มีการโพสต์รีวิว

  3. มีการติดตะกร้าหรือ Affiliate: การแปะลิงก์เพื่อรับค่าคอมมิชชัน ถือเป็นส่วนหนึ่งของการขายและโฆษณา

  4. การกล่าวสรรพคุณ: หากมีการพูดถึงสรรพคุณในการ บรรเทา แก้ หรือรักษาอาการต่างๆ

ใครต้องเป็นคนขอ ฆสมพ.? (แบรนด์ หรือ อินฟลูฯ)

โดยปกติแล้ว เจ้าของแบรนด์ ควรเป็นผู้ดำเนินการ ขอใบอนุญาตโฆษณาสมุนไพร ให้เรียบร้อย โดยระบุรูปแบบสื่อที่จะให้อินฟลูเอนเซอร์ทำ (เช่น คลิปวิดีโอสั้น หรือภาพนิ่งพร้อมแคปชั่น)

สำคัญมาก: เลข ฆสมพ. ที่ได้รับมา จะต้องถูกแสดงไว้ในคลิปวิดีโอหรือในแคปชั่นของอินฟลูเอนเซอร์อย่างชัดเจน เพื่อยืนยันว่าเนื้อหานั้นผ่านการตรวจสอบจาก อย. แล้ว


ตารางเปรียบเทียบ: รีวิวแบบไหนเสี่ยง vs แบบไหนรอด?

ลักษณะการรีวิว ความเสี่ยงทางกฎหมาย คำแนะนำ
รีวิวเองซื้อเอง ต่ำ (ถ้าเป็นผู้บริโภคจริง) ไม่ต้องขอ ฆสมพ. แต่ห้ามโอ้อวดเกินจริง
แบรนด์จ้าง+พูดสรรพคุณเกินฉลาก สูงมาก ผิดกฎหมายและโดนสั่งระงับทันที
แบรนด์จ้าง+มีเลข ฆสมพ. ในคลิป ปลอดภัย ทำได้ภายใต้ขอบเขตที่ อย. อนุมัติ
แปะลิงก์ตะกร้าโดยไม่มีเลขอนุญาต เสี่ยงสูง แพลตฟอร์มอาจแบนคลิปหรือโดน อย. ปรับ

3 สิ่งที่ Influencer และเจ้าของแบรนด์ต้องระวัง

หากคุณแก๊ปกำลังจะส่งสินค้าให้อินฟลูเอนเซอร์รีวิว ต้องกำชับ 3 เรื่องนี้เป็นพิเศษครับ:

  1. ห้ามใช้คำ “Superlative”: เช่น ดีที่สุด, หายขาด, เห็นผลทันที, มหัศจรรย์ คำเหล่านี้ อย. ไม่เคยปล่อยผ่าน

  2. Script ต้องตรงตาม ฆสมพ.: อินฟลูเอนเซอร์มักชอบใช้ภาษาที่ตื่นเต้น (Hyperbolic) ซึ่งอาจทำให้เนื้อหาหลุดจากขอบเขตที่ได้รับอนุมัติ

  3. การตัดต่อสื่อ: หากอินฟลูเอนเซอร์มีการตัดต่อเพิ่มตัวหนังสือ (Text Overlay) ที่อ้างสรรพคุณ ตัวหนังสือนั้นต้องถูกยื่นขออนุญาตไปพร้อมกับ Storyboard ด้วย

สรุป

การจ้าง อินฟลูเอนเซอร์ รีวิวสมุนไพร เป็นกลยุทธ์ที่ทรงพลังมาก แต่ต้องอยู่บนพื้นฐานของความถูกต้องตามกฎหมาย การมีเลข ฆสมพ. ไม่เพียงแต่ช่วยป้องกันค่าปรับหลักแสน แต่ยังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับตัวอินฟลูเอนเซอร์และภาพลักษณ์แบรนด์ในระยะยาวด้วยครับ

หากคุณแก๊ปต้องการความมั่นใจว่าสคริปต์ที่จะส่งให้อินฟลูเอนเซอร์รีวิวนั้น “ผ่านฉลุย” หรือต้องการให้เราช่วย ยื่นขอ ฆสมพ. สำหรับงานรีวิวโดยเฉพาะ ติดต่อเราได้ที่ ฆสมพ.com ทีมงานเราพร้อมดูแลทุกขั้นตอนครับ